Home      Νεφρικές παθήσεις      Διαβητική νεφροπάθεια

 
 
 
 
 
ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

Διαβητική νεφροπάθεια είναι η εμφάνιση νεφρικής βλάβης, είτε με τη μορφή λευκώματος στα ούρα είτε και με μείωση του ρυθμού σπειραματικής διήθησης(GFR), σε ασθενείς που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τουλάχιστον για 10 χρόνια. Η διαβητική νεφροπάθεια συνοδέυεται κατά κανόνα από αρτηριακή υπέρταση. Η μεγάλη σημασία της διαβητικής νεφροπάθειας έγκειται αφενός στη μεγάλη συχνότητα του σακχαρώδους διαβήτη, και κατ' επέκταση της διαβητικής νεφροπάθειας, στο γενικό πληθυσμό, αφετέρου στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πάθηση στον ασθενή.
Διεθνώς περίπου 7-10% του γενικού πληθυσμού πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, με το ποσοστό να παρουσιάζει αυξητική τάση, ενώ σε συγκεκριμένες εθνικές ομάδες το ποσοστό αυτό φτάνει και το 15%. Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών αυτών αφορά σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ένας μεγάλος αριθμός των ασθενών αυτών παραμένουν για πολλά χρόνια αδιάγνωστοι και, επομένως, χωρίς θεραπευτική αγωγή.
Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί διεθνώς την πιο συχνή αιτία χρόνιας νεφρικής νόσου τελικού σταδίου, καθώς το 40-50% των ασθενών που ξεκινούν αιμοκάθαρση είναι διαβητικοί. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση του διαβήτη είναι κρίσιμη στην προσπάθεια πρόληψης της προοδευτικής εξέλιξης της νεφρικής νόσου προς νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου.
Η φυσική πορεία της διαβητικής νεφροπάθειας συνίσταται σε μια διαδικασία που εξελίσεται σταδιακά για πολλά χρόνια. Τα πρώτα στάδια της νόσου χαρακτηρίζονται από την εμφάνιση μικρολευκωματινουρίας, που μετά από χρόνια μεταπίπτει σε κλινική νεφροπάθεια με πρωτεϊνουρία μεγαλύτερη από 300mg/ημέρα που τις περισσότερες φορές, συνοδεύεται από βλάβες στον βυθό των οφθαλμών (διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια) και, αρκετά χρόνια αργότερα, με εμφάνιση χρόνιας νεφρικής νόσου. Στα πρώτα στάδια, η νεφροπάθεια χαρακτηρίζεται από υπερλειτουργία των νεφρών (σπειραματική υπερδιήθηση), μειωμένη κρεατινίνη ορού, αυξημένο ρυθμό σπειραματικής διήθησης(GFR) και μεγάλο μέγεθος νεφρών.Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου αναπτύσεται στο 50% των ασθενών με διαβήτη τύπου 1. Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να έχει διαφορετική φυσική πορεία που δεν είναι πάντα εφικτό να προσδιορισθεί με ακρίβεια, καθώς δεν είναι γνωστός ο χρόνος εμφάνισης της νόσου και η μικρολευκωματινουρία έχει ήδη παρουσιασθεί κατά τη διάγνωση του διαβήτη. Μικρότερο ποσοστό, περίπου το 30% των ασθενών με διαβήτη τύπου 2, καταλήγουν χωρίς παρέμβαση σε κλινική νεφροπάθεια και το 20% σε χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου πολλά χρόνια αργότερα.
 
 
Συμπτώματα
 
 
Στα πρώτα στάδια της νόσου οι ασθενείς συνήθως δεν έχουν συμπτώματα. Κατά την εξέλιξη της νόσου, εκτός από την μικρολευκωματινουρία/πρωτεϊνουρία, μπορεί επίσης να εμφανισθούν:
 
- Αρτηριακή υπέρταση
- Οίδημα στα πόδια
- Μυϊκές κράμπες
- Ούρηση κατά τη νύχτα (νυχτουρία)
- Αύξηση της ουρίας και της κρεατινίνης του ορού
- Υπογλυκαιμικά επεισόδια & μικρότερες ανάγκες σε ινσουλίνη ή    
  σε αντιδιαβητικά δισκία
- Ανορεξία, ναυτία ή έμετοι
- Αδυναμία, ωχρότητα, αναιμία
- Κνησμός
 
 
 
 
Διάγνωση
 
Εργαστηριακός έλεγχος
Πολύ σημαντική για την πρόληψη της διαβητικής νεφροπάθειας είναι η έγκαιρη διάγνωση του προδιαβήτη και του διαβήτη με προληπτικό έλεγχο κάθε ενήλικα, ιδίως όσων είναι σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως οι παχύσαρκοι, τα άτομα με υπέρταση, δυσλιπιδαιμία και τα άτομα που ζουν καθιστική ζωή είτε από επιλογή είτε λόγω περιορισμένης δυνατότητας άσκησης (επαγγελματίες οδηγοί, άτομα με κινητικά προβλήματα, άτομα σε ιδρύματα, κ.ο.κ). Καθώς περίπου το 30% των ασθενών με διαβήτη παραμένουν αδιάγνωστοι, ο προληπτικός έλεγχος του γενικού πληθυσμού αποτελεί τον μόνο τρόπο πρώιμης διάγνωσης των διαταραχών του σακχάρου και της έγκαιρης αντιμετώπισής τους. Στους ασθενείς με διαβήτη είναι απαραίτητος ο τακτικός προληπτικός έλεγχος για μικρολευκωματινουρία, που είναι η πρώτη εκδήλωση διαβητικής νεφροπάθειας.
 
Συχνά διαπιστώνεται μικρολευκωματινουρία ή και πρωτεϊνουρία κατά την πρώτη διάγνωση του διαβήτη τύπου 2. Αυτό συμβαίνει διότι ο ασθενής μπορεί να έχει για πολλά χρόνια αδιάγνωστο διαβήτη τύπου 2, ή μπορεί να οφείλεται σε συνυπάρχουσα αρτηριακή υπέρταση ή άλλη αιτία που επίσης προκαλεί λευκωματουρία. Η μικρολευκωματινουρία πλέον αποτελεί γνωστό παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου ακόμη και σε ασθενείς που δεν πάσχουν από διαβήτη, γι' αυτό και έχει πολύ μεγάλη σημασία ο προληπτικός έλεγχος για μικρολευκωματινουρία σε όλους τους ενήλικες, και η πρώιμη θεραπευτική αντιμετώπισή της.
 
 
Θεραπευτική αντιμετώπιση