Αγγειακή προσπέλαση

 

Access-2
Access-4
Access-1

 Τι είναι η φίστουλα;

 

 

Για να αποκτήσουμε πρόσβαση στο αίμα του ασθενούς ώστε να μπορούμε να το φιλτράρουμε με την αιμοκάθαρση, είναι απαραίτητο να μπορούμε να παρακανετήσουμε ένα επιφανειακό αγγείο με υψηλή ροή αίματος. Καθώς οι φλέβες είναι τα πιο επιφανειακά και βολικά αγγεία για τη δουλειά αυτή, δεν έχουν όμως από μόνες τους αρκετά υψηλή ροή αίματος, δημιοργούμε τη φίστουλα, συνδέοντας τη φλέβα με μια γειτονική αρτηρία. 

Μόλις δυναμώσει (“ωριμάσει”) η φίστουλα, μπορούμε να αρχίσουμε να τη χρησιμοποιούμε για αιμοκάθαρση, με τη χρήση δύο βελόνων. Μέσω της μιας βελόνας αντλούμε το αίμα έξω από το σώμα και το οδηγούμε στο φίλτρο που κάνει τη δουλειά του καθαρισμού (“φιλτραρίσματος”), ενώ μέσω της άλλη βελόνας το καθαρό αίμα επιστρέφεται στον ασθενή.

Η φίστουλα δημιουργείται με χειρουργική επέμβαση που γίνεται με τοπική αναισθησία. Η φίστουλα συνήθως δημιουργείται στην περιοχή του καρπού ή υψηλότερα στην περιοχή του αγκώνα. Η ωρίμανση της φίστουλας χρειάζεται τουλάχιστον 1 έως 3 μήνες, γι’αυτό η επέμβαση της φίστρουλας πρέπει να προγραμματίζεται αρκετούς μήνες πριν ο ασθενής αναμένεται να χρειαστεί να ξεκινήσει αιμοκάθαρση.

 

 Ποιές είναι οι εναλλακτικές επιλογές;

 

 

Η φίαστουλα συνήθως θεωρείται η καλύτερη επιλογή αγγειακής προσπέλασης για αιμοκάθαρση. Εντούτοις, δεν είναι πάντοτε δυνατή η δημιουργία μιας φίαστουλας, και στην περίπτωση αυτή οι εναλλακτικές λύσεις είναι:

 

 

Αρτηριοφλεβικό μόσχευμα – πρόκειται για ένα συνθετικό σωλήνα που τοποθετείται κάτω από το δέρμα και συνδέει μια αρτηρία με μία φλέβα. Τα μοσχεύματα χρησιμοποιούνται όταν οι φλέβες του ασθενούς δεν είναι αρκετά μεγάλες και δυνατές για να υποστηρίξουν τη δημιουργία φίστουλας. Το μόσχευμα μπορεί να έχει πορεία ευθεία ή αγκύλη. Τα μοσχεύματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολύ σύντομα, εντός των πρώτων δύο εβδομάδων από την τοποθέτησή τους.

 

Access-3

 

Κεντρικός φλεβικός καθετήρας – πρόκειται για ένα εύκαμπτο συνθετικό σωλήνα που τοποθετείται με διαδερμική παρακέντηση σε μια από τις μεγάλες φλέβες του λαιμού ή του ποδιού. Οι απλοί καθετήρες χρησιμοποιούνται ως προσωρινή λύση, ενώ ως μακροχρόνια λύση χρησιμοποιούνται οι μόνιμοι κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες. Οι καθετήρες αποτελούν λύση ανάγκης είτε μέχρι να ωριμάση η φίστουλα σε ασθενείς που χρειάζονται άμεσα αιμοκάθαρση, είτε ως μακροχρόνια λύση σε ασθενείς που δεν είναι δυνατή η δημιουργία φίστρουλας ή μοσχεύματος.

 

 

Η φροντίδα της φίστουλας

 

 

Διατηρείτε το χέρι της φίστουλας ζεστό, και κάνετε τακτικά ασκήσεις της παλάμης πιέζοντας ένα ελαστικό μπαλάκι. Αυτό θα βηθήσει την καλή ροή του αίματος και την ταχύτερη ωρίμανση της φίστουλας.

 

• Με την αφή νιώσετε το λεγόμενο “ροίζο” (σαν τρίξιμο) της φίστουλας. Αυτό προακλείται από τη ροή του αίματος και σημαίνει ότι η φίστουλα λειτουργεί. Είναι καλό να ελέγχετε μόνοι σας τον ροίζο της φίστουλάς σας κάθε πρωί. Εάν νιώσετε ότι μοιώθηκε σε ένταση ή εξαφανίστηκε, θα πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με την ομάδα της αιμοκάθαρσης.

 

• Κρατείστε τις γάζες καθαρές και στεγνές. Τα ράμματα θα αφαιρεθούν μετά από 7-10 ημέρες από το γιατρό ή τις νοσηλεύτριες της Μονάδας σας.

 

• ΜΗ φοράτε στενά μανίκια ή ρολόι στο χέρι της φίστουλας, εάν η φίστουλα βρίσκεται στην περιοχή του καρπού.

 

• ΜΗΝ αφήσετε κανέναν να σας βάλει ορό στο χέρι της φίστουλας

 

• ΜΗΝ αφήσετε κανέναν να σας μετρήσει την πίεση από το χέρι της φίστουλας

 

• ΜΗΝ αφήσετε κανέναν να σας πάρει αίμα από το χέρι της φίστουλας

 

• Εισοποιήστε άμεσα τον γιατρό ή τις νοσηλεύτριες της Μονάδας σας σε περίπτωση που παρατηρήσετε κάτι διαφορετικό στη φίστουλά σας από ό,τι συνήθως (θερμότητα, πόνο, διόγνωση, κλπ)

 

• Κρατάτε το χέρι της φίστουλας καθαρό

 

• ΜΗΝ αφαιρείτε τα πήγματα (“κακάδια”) του άιματος στις τρύπες από τις βελόνες, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία ή μόλυνση της φίστουλας

 

• Προσέχετε να μην αφυδατώνεσθε, ιδίως το καλοκαίρι ή εάν έχετε εμέτους ή διάρροιες

 

 Επιπλοκές της φίστουλας

 

Παρόλο που είναι σπάνιες, θα πρέπει να γνωρίζετε τα πιθανά προβλήματα που προκύπτουν μετά τη χειρουργική επέμβαση της φίστουλας:

 

• Η φίστουλα μπορεί να αιμορραγήσει και μπορεί μερικές φορές να χρειασθείτε μετάγγιση αίματος

 

• Μπορεί να αισθανθείτε κάποια δυσφορία και πόνο τοπικά μετά τη χειρουργική επέμβαση. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κοινά παυσίπονα (παρακεταμόλη) για να αντιμετωπίσετε τον πόνο

 

• Μπορεί να σας πρηστεί το χέρι. Κρατείστε το χέρι ψηλότερα από το σώμα σας, πχ χρησιμοποιώντας μαξιλάρια.

 

• Η φίστουλα μπορεί να σταματήσει να λειτουργεί. Εάν συμβεί αυτό, μπορεί να είναι δυνατή η επισκευή, αλλά αυτό δεν είναι πάντοτε εφικτό και θα χρειαστεί να σχεδιάσουμε μια άλλη φίστουλα αργότερα.

 

• Μπορεί να υπάρχει λοίμωξη στην πληγή. Αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά.

 

• Μπορεί να εμφανίσετε πόνο στην παλάμη και τα δάκτυλα του χεριού σας, και να νιώσετε κρύα τα δάκτυλά σας. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, επικοινωνήστε με έναν από τους νοσηλευτές κλινικής ή αιμοκάθαρσης, καθώς αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η ροή αίματος στο χέρι σας έχει μειωθεί.